Romanı yazılan bilim adamı Mustafa İnan’dır: İstanbul Üniversitesi’nin rektörlüğünü yapmış, TÜBİTAK’ın kurucu kadrosunda yer almış, ünlü bir bilim adamı, mekanik mühendisi…  Erdal İnönü’nün önerisi üzerine TÜBİTAK, Mustafa İnan’ın yaşamını anlatan bir eser yazılmasını ister. Bu onur, Türk Edebiyatı’nın önde gelen yazarlarından Oğuz Atay’ın payına düşer ve Atay, öğrencisi olduğu İnan’ın yaşamını kaleme alır.

Kitap, ilgimi daha çok bir matematikçinin dil ve edebiyat konularına ilgisiyle çekmişti. Mustafa İnan, edebiyata, özellikle de divan edebiyatına lise yıllarında merak salar. Ailesinin Fransız işgalinden kaçarak, Adana’dan Konya’ya yerleşmesinin de bunda payı vardır. Mevlana’nın kenti, İnan’ı artık manen hiç kopmayacağı bir dünyayla tanıştırır. İleride arkadaşlarıyla “kafa çekerken”, onlara Fuzûli’den, Nedim’den beyitler okur keyifle. Eşi Jale İnan, henüz eşi değilken ve İnan çok aşık bir adamken, sevgiliye Fuzûli’den dizelerle seslenmeyi sever.

Mustafa İnan’ın edebiyata ilgisi, merak düzeyinden daha fazla bir noktadadır. O, evreni fiziğin bilgisiyle kavrarken, evrendeki ritmi de sanatın sezdirdiğiyle hissetmeyi seçmiştir.

“Kim iddia edebilir ki bugün Einstein, Mevlânâ’dan daha çok tabiat sırlarına erişmiştir.”

Ben yıllar önce bu kitabı okuyup üzerine bir yazı yazmış ve sonuç paragrafında Gürsel Aytaç’ın bir dileğini eklemişim. Aytaç, bu kitabın okullarda okutulmasını önermiş bir yazısında. Unutmuşum bu öneriyi. Yıllar sonra, şimdi çalıştığım okulda, özellikle de fen grubu öğrencilerinin, bir başka deyişle “sayısal”cıların, dünyayı sayılarla birlikte sözcüklerle de kavramalarının önemli olduğuna inanıp, okunması için önerdiğimizde, bir yerlerde Aytaç’ın bilinç altına düşen önerisi de kalmıştır, kimbilir.

Kullanılabileceği Yerler

Genel kullanım amacı dışında, Tıp alanı için özel üretilen Tıbbi Dikte, Özürlüler için Dikte Özel’in yanında Yazılımcılar için Dikte API seçenekleri bulunmaktadır.

Tıbbi Dikte:

• Tıbbi rapor oluşturma: Sizin için büyük iş yükü haline gelen raporlarınızı birkaç dakika içinde konuşarak oluşturabilirsiniz.
• Taslak rapor oluşturma: Tıbbi Dikte’ye istediğiniz kadar Taslak Rapor ekleyebilirsiniz. Tıbbi Dikte’nin bu özelliği sayesinde raporu baştan yazmak zorunda kalmaz, sadece değiştirilmesi gereken bölümünün üzerinde çalışarak rapor oluşturma sürenizi daha da kısaltabilirsiniz.
• Şimdi dikte et, sonra düzelt: Tıbbi Dikte’nin sunduğu “Sesli Doküman Teknolojisi” sayesinde, daha sonra siz ya da bir başkası tarafından düzeltilebilmesi / değiştirilebilmesi amacıyla, yaptığınız dikteyi kaydedebilirsiniz.

Tıbbi Dikte için eğitim videolarına http://www.dikte.com.tr/egitimvideolari.php adresinden ulaşabilirsiniz.

Dikte Özel:

Dikte Özel’de girilebilecek siteler önceden belirlenmiştir. Konuşarak belirtilen internet sitelerine girebilir, girilen sitedeki içerik sesli olarak dinlenilebilir. Yeni siteler eklenilebilir. RSS teknolojisinden de faydalanılarak günlük ulusal gazetelerde çıkan ekonomi, spor, sondakika, siyaset, gündem, … gibi başlıklar altındaki haberler takip edilebileceği gibi Köşe yazılarıda takip edilebilir. Dikte Özel’in bir sonraki versiyonunda, Outlook entegrasyonu ile e-posta gönderebilecek, randevularınızı oluşturabilecek ve gelen e-postalarınızı sesli olarak dinleyebileceksiniz.

Dikte API:

DikteAPI kullanarak ürettiğiniz yazılıma kolaylıkla Türkçe Konuşma Tanıma yeteneği kazandırabilirsiniz. Yöndata’nın tamamen Türkçe için ve Türkiye’de geliştirdiği konuşma tanıma teknolojisinin, yaygın uygulama geliştirme araçlarında rahatlıkla kullanılabilecek bir yapıda paketlenerek yazılım üreticinin kullanımına sunduğu DikteAPI ile, yazılımınızda:

-  Raporlama
-  Menüler arası dolaşım
-  Komut kontrol
-  Veri girişi
-  Program yönetimi

ve daha başka birçok işlevin kullanıcının sesinin kullanılarak yerine getirilmesini sağlayabilirsiniz. DikteAPI ile ilgili ayrıntılı bilgiye http://www.innoteem.com.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Ülkemizde teknolojinin hızla geliştiğine bir kanıt olarak gösterilebilecek olan Dikte yazılımı, Programcılar tarafından ileri teknoloji yapay zeka ürünleri üretiminde kullanılabilinir.

Kaynaklar:

www.dikte.com.tr
www.hurriyet.com.tr

Sağlıcakla kalın.

Muhammed Ali KOŞAN
www.makosan.net

Mühendislik eğitimi alanlar mı mühendisçe düşünmeye başlar, yoksa zihinleri herşeyi somuta indirgemeye eğilimli olanlar mı genelde mühendisliği seçer, bilmiyorum. Ben de mühendisim ve soyut kavramlarla düşünebilen biri değilim. ”Ölçek” de kavramları somutlaştırmak için harika bir araç. Siz “neden bahsediyor acaba?” demeden hemen somutlayayım

Ölçek Bilinci

Bir sayı doğrusu düşünün. Eksi sonsuzdan, artı sonsuza doğru uzanıyor. Tam ortasında da sıfır var. Sosyal ve bilimsel kavramları bu sıfırın sağına ve soluna, yakına ya da çok uzağa yerleştiriyoruz. İnsanlar olarak makro düzeyde güneş sisteminde ihmal edilebilecek kadar küçük varlıklarız. Mikro düzeyde ise böceklerden bakterilere doğru gidildikçe devleşiyoruz. Dünyanın en zengin on insanına göre hepimiz çok fakiriz. Açlık sınırının altındaki milyonlara göre ise çok zengin. Ömrümüz dünyayla karşılaştırınca çok kısa, bir sivrisineğe göre yüzyıllar mertebesinde. Kaplumbağaya göre hızlıyız, çitaya göre yavaş. Evrensel standartlarda güzel bulunan birine göre çirkiniz, çirkin bulunana göre güzel. Her zaman bizden başarılı ve başarısız insanlar olacak.

Niye bu konuyu seçtim? Mühendis zihinli bir insan için buna kafa yormak çok zevkli. Bir kedinin bir kağıt parçasıyla dakikalarca kendi kendini nasıl eğlendirebildiğine şaşırırız. Benzer şekilde de bu konuyu ne kadar uzatabileceğimi tahmin bile edemezsiniz. Devam edeyim…

Zekaya gelelim.  Benden daha az zeki olduğunu düşündüğüm birinin gün boyu bu sebeple yaşadığı sorunları görünce “demek ki ben de olduğumdan daha zeki olsam hayatım ne kadar daha kolay olacaktı” diye düşünmüştüm. Oysa o kişi benim gördüğüm zorlukları yaşadığının farkında değildi ki, zeka bunun farkına varmanın başat unsuru durumunda. Dolayısıyla muhtemelen ben de çözümü olduğunu düşünmediğim için pek çok zorluğu birer zorluk olarak değil, imkansızlık olarak algılıyorum, o yüzden bu tür bir zorlanma duygusunu tanımıyorum. İyice somutlayayım: Einstein’ın çözmeye uğraştığı problemler benim için hiçbir zaman problem olmazdı, çünkü zaten anlamazdım! Kısacası birinden zeki olduğumuz için sevinmenin, başka birinden daha az zeki olduğumuz için üzülmenin anlamı yok.

Ölçek, buraya kadar anlattığım düşüncenin matematik tarafından kağıda dökülmüş hali. Her durumun sayı doğrusunda birer noktaya karşılık geldiğini düşünmenin, “inanç”tan çok “bilgi”ye önem veren biri için rahatlatıcı bir yanı var. Mutlak nesnelliğin (objektivitenin) mümkün olmadığı bilinci, “herkesin kendi doğrusu var” sonucuna ulaşmayı sağlıyor. Bu da herşeyi olduğu haliyle kabul etmeyi, “insana dair hiçbir şey beni şaşırtmaz” yaklaşımını kolaylaştırıyor. Şaşırmamak, hayal kırıklığını önlüyor. Yaşadığınız sürprizler yalnızca olumlulardan ibaret hale geliyor.